Ο τόπος · Ιστορία

Το χωριό που ανέβηκε στο βουνό

Τα Τρίκαλα Κορινθίας πήραν τη θέση του αρχαίου Μύσαιου. Η τοπική παράδοση θέλει τους κατοίκους των πεδινών, κυνηγημένους από τους επιδρομείς, να ανεβαίνουν μέσα στον 10ο αιώνα στις πλαγιές της Ζήρειας και να χτίζουν ψηλότερα, σε τόπο καθαρό και υγιεινό.

Ο τόπος και το όνομα

Τρεις συνοικίες σε τρία υψόμετρα

Τα Τρίκαλα είναι το μεγαλύτερο από τα χωριά της ανατολικής πλευράς της Ζήρειας και ένα από τα παλαιότερα κέντρα ορεινού παραθερισμού στην Ελλάδα. Οι τρεις συνοικίες τους — Κάτω, Μεσαία και Άνω — σκαρφαλώνουν σε υψόμετρο 900, 1.050 και 1.100 μέτρων.

Το αρχαίο Μύσαιον, το όνομα που οι αρχαίοι γεωγράφοι δίνουν στην περιοχή των Κάτω Τρικάλων, βρισκόταν στην ίδια ζώνη με την Πελλήνη. Πίσω από τα χωριά υψώνεται η Κυλλήνη, η σημερινή Ζήρεια.

Τρεις ιστορίες

Το χωριό, οι μονές και το βουνό

01

10ος αιώνας · αρχαίο Μύσαιον

Το αρχαίο Μύσαιο

Στη θέση των σημερινών Κάτω Τρικάλων οι αρχαίοι γεωγράφοι τοποθετούν το Μύσαιον. Το χωριό όπως το ξέρουμε τοποθετείται εκεί, κατά την παράδοση, μέσα στον 10ο αιώνα.

Οι κάτοικοι των πεδινών, κυνηγημένοι από τους επιδρομείς της εποχής, πήραν την πρωτοβουλία να ανέβουν και να χτίσουν ψηλότερα, σε τόπο καθαρό και υγιεινό. Έτσι απλώθηκαν οι τρεις συνοικίες στη σειρά, η μία πάνω από την άλλη.

02

1400 · 1697 · 1700 · 16ος αιώνας

Οι μονές και τα αρχοντικά

Στα Κάτω Τρίκαλα ο ναός του Αγίου Δημητρίου χτίστηκε το 1697 και ξεχωρίζει για τις τοιχογραφίες του, εξπρεσιονιστικής τεχνοτροπίας. Στα Μεσαία, η Μονή της Παναγίας χτίστηκε το 1700 από τον μητροπολίτη Κορίνθου Γρηγόριο Νοταρά.

Λίγο μετά τα Άνω Τρίκαλα στέκει η Μονή του Αγίου Βλασίου· η παράδοση λέει ότι γύρω στο 1400 βρέθηκε σε κοντινή σπηλιά η θαυματουργή εικόνα του Αγίου Βλασίου· το καθολικό της μονής είναι του 17ου αιώνα.

Στα Άνω Τρίκαλα σώζονται πέτρινα αρχοντικά και εκκλησίες, αρκετά από τον 16ο αιώνα και τα νεότερα από τον 18ο. Ανάμεσά τους το αρχοντικό των Νοταράδων, το σπίτι όπου γεννήθηκε ο Άγιος Γεράσιμος — σήμερα ερειπωμένο και σε αναμονή αποκατάστασης.

03

Όρος Κυλλήνη · σημερινή Ζήρεια

Ο Ερμής και η Κυλλήνη

Το βουνό που ορθώνεται πάνω από τα τρία χωριά είναι η αρχαία Κυλλήνη, η Ζήρεια των ημερών μας. Ο μύθος τη θέλει γενέτειρα του Ερμή, του γιου του Δία και της Μαίας, που γεννήθηκε στα έγκατά της.

Το Σπήλαιο του Ερμή βρίσκεται ψηλά στη δυτική πλευρά της Φλαμπουρίτσας, σε υψόμετρο 1.750 μέτρων. Το σπήλαιο και οι υπόλοιπες γωνιές της Ζήρειας περιγράφονται αναλυτικά στα αξιοθέατα των Τρικάλων.

Με μια ματιά

Από το Μύσαιο ως τα τρία χωριά

Σταθμοί που εξηγούν πώς ένα ορεινό καταφύγιο του 10ου αιώνα έγινε τα Τρίκαλα Κορινθίας.

  1. Αρχαιότητα

    Στη θέση των Κάτω Τρικάλων οι αρχαίοι γεωγράφοι τοποθετούν το Μύσαιον. Πίσω, η Κυλλήνη — η γενέτειρα του Ερμή κατά τον μύθο.

  2. 10ος αιώνας

    Κατά την παράδοση, οι κάτοικοι των πεδινών ανεβαίνουν κυνηγημένοι από τους επιδρομείς και χτίζουν ψηλότερα, σε τόπο καθαρό και υγιεινό.

  3. περ. 1400

    Βρίσκεται στη σπηλιά η θαυματουργή εικόνα του Αγίου Βλασίου· το καθολικό της μονής χτίζεται τον 17ο αιώνα.

  4. 16ος–18ος αιώνας

    Στα Άνω Τρίκαλα υψώνονται τα πέτρινα αρχοντικά, ανάμεσά τους των Νοταράδων.

  5. 1697 & 1700

    Ο ναός του Αγίου Δημητρίου στα Κάτω Τρίκαλα και η Μονή της Παναγίας στα Μεσαία.

  6. Σήμερα

    Τα Τρίκαλα παραμένουν ένα από τα παλαιότερα και πιο αγαπημένα κέντρα ορεινού παραθερισμού στην Ελλάδα.

Δες τον τόπο από κοντά

Η ιστορία συνεχίζεται στο βουνό

Οι μονές, τα αρχοντικά και το Σπήλαιο του Ερμή βρίσκονται στα ίδια τα χωριά και στο βουνό από πάνω τους.

Πηγές: το αρχείο του οδηγού. Οι χρονολογίες των μνημείων δίνονται όπως καταγράφονται εκεί.